Hiçbir sosyal güvencesi olmayan vatandaşlar belirlenen tarihlerde başvurdukları takdirde GSS kapsamına girseler de sağlık hizmetlerinden faydalanabilmek için sigorta primlerini kendileri ödeyecek.

Sisteme dahil olmayanlar ise 760.5 lira para cezasına çarptırılmanın yanı sıra yapılacak olan gelir tesptinde aylık gelirleri de 1521 liranın üzerinde sayılarak olmayan maaşlarından sigorta primi için her ay 182.5 lira para kesilecek.

UYGULAMA NASIL İŞLEYECEK?

Yeni uygulama ile birlikte Türkiye’de 59 milyon kişinin (SGK’ya tabi çalışanlar, emekliler veya bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin toplamı) GSS kapsamında olacak. SGK tarafından yapılacak tespit sonucunda; aile içinde kişi başına düşen aylık gelir, brüt asgari ücretin 3′te 1′inden (253.50 TL) az olanların primlerini devlet ödeyecek.

Kişi başına düşen aylık geliri; brüt asgari ücretin 3′te 1′i (253.50 TL) ile brüt asgari ücret (760.50 TL) arasında olduğu belirlenen kişiler için aylık 30.42 TL GSS primi ödenecek. Kişi başına düşen geliri; brüt asgari ücret (760.50) ile brüt asgari ücretin 2 katı (1521 TL) arasında olduğu belirlenen kişiler için aylık 91.26 TL GSS primi ödenecek. Kişi başına düşen geliri; brüt asgari ücretin 2 katından fazla (1521 TL’den fazla) olduğu belirlenenler için aylık 182.52 TL GSS primi ödenecek.

Örneğin; sosyal güvencesi olmayan 4 kişilik bir ailenin eline 1000 lira geçiyor, yani kişi başına 250 lira düşüyor. Brüt asgari ücret 729 lira. Bunu üçe böldüğünüzde 243 lira çıkıyor. Kişi başına 243 liradan fazla geliri olan bu ailemiz, ayda 30 lira prim ödeyerek sağlık yardımlarından faydalanacak. Ama 5 kişilik bir ailenin eline toplam 1000 lira geçiyorsa, bu herkese 200 lira düştüğü anlamına gelir. O zaman ailenin primini devlet karşılayacak. Şayet 4 kişilik bir ailenin 2 bin 500 lira geliri varsa ortalama 625 lira düştüğünden, bu aile ayda 88 lira prim ödeyecek.”

HER AİLEDEN EŞLERDEN BİRİSİNİN DAHİL OLMASI YETERLİ

Sisteme dahil olmak için eşlerden birisinin Genel Sağlık Sigortalı’sı olmasının yeterli olduğunu ifade eden Posta Gazetesi yazarı Ekrem Sarısu, “Eşlerin bakmakla yükümlü olduğu kişiler sağlık hizmetlerinde ücret ödemeden faydalanabilecek. Ailelerde çocuklar için ise bir ayrıntı söz konusu. Ailedeki tüm çocuklar 18 yaşına kadar, lise öğrenimine devam eden çocuklar 20 yaşına kadar, üniversite öğrenimine devam eden çocuklar ise 25 yaşına kadar ailesinden dolayı genel sağlık sigortalısı sayılacak. Bu yaşları aşan çocuklar ise kendi GSS kaydını yaptımak zorundalar” dedi.

İŞSİZLERİN GELİRİ YAPTIKLARI HARCAMALARA GÖRE BELİRLENECEK

Sosyal Güvenlik Kurumu, yapacağı gelir tespitinden sonra her ailenin gelir düzeyini belirleyecek. İşsiz olduğu için belgelenebilir bir geliri olmadığından bu ailelerin gelir tespiti yapılan harcamalar üzerinden yapılacak. Örneğin kira ödemesi, faturalar gibi harcamalar üzerinden bir gelir hesaplanmaya çalışacak ve bu gelir üzerinde hangi dilime giriyorsa ona göre bir sigorta primi belirlenecek. Gelir tespiti yapılırken belgelenmemiş kira veya tarla gelirleri, banka hesapları gibi kazançlar göz önünde bulunurulacak.

Sigorta dökümü sorgulama

Emekliklik hesaplamak

Alım şartları ise: bakanlığa sadece Kamu Personeli Seçme Sınavı’na (KPSS) girip yeterli puanı alanlanlar başvurabilecek. Elemeler en yüksek puan sıralamasına göre gerçekleştirilecek. Başvurular 9-13 Şubat tarihleri arasında yapılacak. Mart ayında ilk olarak 16 bin 272 yeni personel sağlık sektörüne alınacak. Haziran ayında da 4 bin sağlıkçı daha işe alınacak. Böylece 2009 yılı içinde 20 bin kişiye istihdam sağlanmış olacak.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca ilk kez kamu görevlisi olanlar sigortalı olacaklar ve bunlar

a)Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen sürelerini
b) Personel mevzuatlarına göre aylıksız izinde geçen sürelerini

c) Sigortalı olmaksızın doktora öğreniminde veya tıpta uzmanlık için, yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğreniminde geçen sürelerini

ç) Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların (bitirenlerin) normal stajda geçen sürelerini

d) Hekimler fahri asistanlıkta geçen sürelerini

e) Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden aybaşına kadar açıkta geçirdikleri sürelerini,

f) Fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okuduktan sonra subay veya astsubaylığa nasp edilen veya yedek subaylık hizmetini takiben subaylığa geçirilenler ile fakülte ve yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra, komiser yardımcısı veya polis memuru olarak atananlar başarılı öğrenim sürelerini borçlanabileceklerdir

Kurumla anlaşma yapan özel sağlık kuruluşlarının, ”Ruhsatında bu branşların tamamı olması halinde seçme yapamayacaklarını” ifade eden Türkoğlu, bu kuruluşların paket olarak hizmet vermek zorunda olacaklarını anlattı.

Sami Türkoğlu, bunun özellikle organ nakli yapan üst grup hastanelerin talebi olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

”Biz de öyle ya da böyle özel hastanelerin bir şekilde tümünün sistem içerisinde kalması düşüncesinde olduğumuz için bu uygulamaya geçtik. Ruhsatında söz konusu branşlardan üçü varsa üçü ile biri varsa biri ile anlaşma yapabilecekler. Organ nakli yapan hastanelerin genellikle hepsinde bu branşların tamamı bulunuyor.”

Alınan bilgiye göre, sigorta borçlarının tecil, taksitlendirme yetkileri ile usul ve esasları bir genelgeyle düzenlendi.

Genelgeye göre, sosyal güvenlik merkezlerince takip edilen kurum alacaklarının tecil ve taksitlendirilmesinde Sosyal Güvenlik İl Müdürü yetkili olacak.
Sosyal Güvenlik İl Müdürleri, tecil ve taksitlendirme yetkilerini il müdür yardımcılarına veya merkez müdürlerine devredemeyecek ancak görevde bulunmamaları halinde bu yetki vekilleri tarafından kullanılabilecek.

Tecil ve taksitlendirme işlemlerinde, borç türleri (sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası vb.) ayrı ayrı değerlendirilecek ve 2 milyon TL’lik sınır her bir borç türü için geçerli olacak.

Başvurular Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu ile iş yerlerinin işlem gördüğü Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezine yapılacak.
Talep formu ile birlikte borçlularca, “çok zor durum” halinin tespitine ilişkin Mali Durum Bildirim Formu veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavirlerce Düzenlenen Çok Zor Durum Halinin Tespitine İlişkin Rapor ya da halka açık olan şirketlerin Sermaye Piyasası Kurulu’na verdikleri en son bilançonun verilmesi gerekecek.

Tecil ve taksitlendirme işlemlerinde borçlunun “çok zor durum” halinin tespitinde, “Kasa Banka Kısa Vadeli Alacaklar/Kısa Vadeli Borçlar” formülü sonucu bulunacak oranın “2” ve altında olması halinde, bu durum borçlu açısından “çok zor durum” hali olarak kabul edilecek.
Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan borçlunun “çok zor durum” halinin incelemesi sonucu bulunan rasyo değerine göre tecil ve taksitlendirmeye konu borçlar azami 30 veya 36 aya kadar taksitlendirilebilecek.

Rasyonun, “1,5” ve altında olması durumunda tecil ve taksitlendirme işlemi azami 36 aya kadar, “1,51” ila “2” aralığında olması halinde tecil ve taksitlendirme işleminin azami 30 aya kadar eşit taksitler halinde ödenmesini sağlayacak ödeme planı düzenlenebilecek.

Yapılacak hesaplama sonucu bulunacak rasyonun “2,01” ve üzerinde olması halinde ise, borçluların tecil ve taksitlendirme talepleri reddedilecek.

BORÇLUNUN İYİ NİYETİNE DE BAKILACAK

Borçların tecil ve taksitlendirilmesinde borcun eşit taksitlerle ödenmesi esas olacak. Ancak borçlularca kademeli ödeme planında ısrar edilmesi ve ünitece
borçlunun taksitlerini eşit olarak ödeyemeyecek durumda olduğuna kanaat getirilmesi halinde, en fazla ilk altı taksit, eşit taksitlere bölünmüş ödeme planındaki taksit tutarının yüzde 50′sinden az olmamak kaydıyla kademeli olarak tecil ve taksitlendirilebilecek.

Borçluların, 36 ayı aşan ya da talepte bulunulan borç türüne ilişkin borcun, sadece icraya intikal eden kısmının tecil ve taksitlendirilmesi gibi talepleri kabul edilmeyecek.

Borç tutarına bakılarak, borçlunun zor durumuna, borçlarının ödenmesi hususundaki iyi niyetine ve daha önce yapılan tecil ve taksitlendirmelerde borcun ödenip ödenmediği gibi hususlara bakılarak azami taksitlendirme süreleri kadar borçların tecil ve taksitlendirilmesine gidilebilecek.

Tecile yetkili makamlarca borcun azami taksitlendirme sürelerinden daha az bir sürede ödenebileceğine kanaat getirilmesi halinde bu sürelerden daha az süreli taksitlendirme işlemi yapılabilecek.

Tecil ve taksitlendirmeye konu taksitlerden bir veya birbirini izleyen iki taksitin ödenmemiş olması durumunda, bu taksit ya da taksitlerin, ödenmeyen ilk taksiti izleyen üçüncü taksitle birlikte tüm taksitlerin ödenmiş olması ve ödeme planındaki son taksit süresinin aşılmaması kaydıyla tecil ve taksitlendirme işlemi bozulmayacak.

Aylık taksitlerin ve cari ay borçlarına ilişkin ödeme yükümlülükleri ile diğer şartların, borçlularca yerine getirilmemesi durumunda tecil ve taksitlendirme işlemi bozularak, muaccel olan alacağın tahsili için cebri icra işlemlerine derhal başlanılacak.

Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan borçluların tecil ve taksitlendirme talebinde bulunduğu tarihten önceki iki takvim yılı içinde, özel kanunlardan yararlanmak amacıyla bozulmuş olanlar hariç olmak üzere, 3 defa tecil ve taksitlendirme işleminin bozulmuş olması durumunda taksitlendirmeye konu borç ödenmediği sürece tecil ve taksitlendirme talepleri kabul edilmeyecek.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkanı Fatih Acar, gittiği bir hastane ile yetinmeyip aynı branşta muayene için birkaç hastane dolaşıp kuruma fatura çıkaranların sağlık harcamalarını artırdığını belirterek,  ”Sağlık Uygulama Tebliği gereğince, 1 Nisandan itibaren, 10 gün içinde aynı branşta birden fazla muayene olunamayacak” dedi.

Acar, incelemelerde bulunmak üzere geldiği Adana’da, sağlıkta çok önemli açılımlar geldiğini, buradaki amaçlarının, sigortalılara daha kaliteli hizmet sunarken, kurumun gereksiz sağlık harcamalarıyla zor durumda kalmasını önlemek olduğunu söyledi.

Bu yıl, sağlıktan toplayacakları primin toplam tutarının yaklaşık 18.5 milyar TL olduğunu, bunun karşılığında sağlık harcamalarının ise 27,6 milyar TL olmasının tahmin edildiğini belirten Acar, şunları kaydetti:

”Sağlık harcamaları toplanan primlerin üzerinde olabilir. Ne kadar prim o kadar harcama mantığı doğru değil. Biz kurum olarak sigortalıların gerek hastanelere, gerekse doktor ve ilaca ulaşımında büyük kolaylıklar getirdik. Sigortalılarımız kuyruklarda beklemeden doktora ve ilaca ulaşabiliyorlar. Ancak, bunun parasal açıdan sürdürülebilirliği de çok önemli. Biz böyle açılımlar getirirken varsa suiistimalleri de önlemek zorundayız.”

Acar, sosyal güvenlik kurumlarının tek çatı altında birleşmesinin ardından gerek sigortalıya hizmette gerekse gereksiz sağlık harcamalarıyla kurumun zarara uğratılmasını engellemede önemli mesafe aldıklarını anımsatarak, şunları söyledi:

”Yaptığımız incelemelerde en fazla rastladığımız ve kurumun mali yükünü artıran faturaların önemli bir bölümünün hastalık hastası diye tabir edilen kişilere ait olduğunu görüyoruz. Aynı branşta aynı gün ya da birkaç gün içinde birden fazla hastanede muayene olanlar, kurumun faturalarını gereksiz yere şişiriyor.  Ancak, Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında, 1 Nisan 2009′dan itibaren, 10 gün içinde aynı branşta birden fazla muayene olunamayacak. Hastanelerin acil servislerine yapılacak başvurular bundan ayrı tutulacak.

Hasta aynı branşta 10 gün dolmadan hastaneye gitmişse, hastane görevlileri, hastaya daha önce aynı branşta muayene olduğunu, üzerinden 10 gün geçmediğini, bu nedenle bedeli kendi cebinden ödemek zorunda olacağını bildirecek. Çünkü, sağlık harcamalarının daha kontrol edilebilir hale gelmesini sağlayacak teknik altyapıyı tamamladık. Daha önce böyle bir kontrol mekanizması yoktu.”

Acar, muayenenin yanı sıra hangi filmin ne kadar arayla çekilebileceğinin de formatını oluşturduklarını belirterek, ”vücudun herhangi bir bölgesinden çekilen filmin tekrarının ne kadar süreyle olabileceği de belirlendi. Bu nedenle, film çekiminde de Sağlık Uygulama Tebliği’nde belirtilen sürelerin dışına çıkılmayacak” dedi.

-14 HASTANEDE 1,1 MİLYON TL HAK EDİLMEYEN ÖDEME-

Sağlık harcamaları denetiminin Ankara’daki 14 hastanede, 34 müfettişle 3 aydır sürdüğünü, burada oluşturulan denetim formatının diğer illerde de uygulanacağını belirten Acar, şöyle devam etti:

”Yaptığımız denetimlerde inanılmaz suistimallerle karşılaşıyoruz. Örneğin ölmüş 222 hastaya reçete yazılmış. 35 kutu yerine 54 kutu yazılarak devlete fatura edilmiş.

Bazı hastanelerin, paket hizmet kapsamındaki kalemleri bile tek tek fatura ederek kurumu zarara uğrattıklarını belirledik. 14 hastanede 1,1 milyon TL hak edilmeyen ödeme tespit ettik. Bunun yanı sıra 20′ye yakın farklı suistimal olayıyla karşılaştık.”

Acar, ”Ankara’da gerçekleştirdikleri denetim formatını başta İstanbul olmak üzere diğer illerde de uygulayacaklarını” sözlerine ekledi.

Kayıt dışı çalışırken işini kaybedenler bu rakamlara dahil değil.

SGK’nın yeni yayımladığı aralık ayı verilerine göre, kamu çalışanı, işçi ve kendi adına bağımsız çalışan olmak üzere, çalışmalarından dolayı zorunlu sigortalı olanların sayısı 2008 sonu itibarıyla 13.4 milyon kişi oldu.

2007 sonunda 13 milyon kişi olan bu rakam, yeni sosyal güvenlik yasasından daha az etkilenmek için geçici olarak sigorta yaptıranlarla birlikte haziran ayında 14.1 milyona kadar çıktı.

Geçici sigorta yaptıranların sistemden çıkmasıyla temmuz-ağustos-eylül döneminde ‘zorunlu sigortalı’ sayısı 13.6 milyon düzeyinde stabilize oldu.

Buna göre, temmuzda 13 milyon 634 bin, eylülde 13 milyon 550 bin kişi olan zorunlu sigortalı sayısı krizin etkisinin yaşanmaya başladığı ekim ayında 13 milyon 503 bine, kasımda 13 milyon 474 bine, aralık ayında da 13 milyon 371 bin kişiye geriledi. Toplam zorunlu sigortalı sayısı söz konusu üç ay içerisinde 179 bin 719 kişi azaldı.

Fakat krizin kayıtlı istihdam üzerindeki gerçek etkisini görebilmek için hizmet akdiyle, yani işçi statüsünde çalışanlar ile kendi adına bağımsız çalışanlar (eski adıyla Bağ-Kur’lular) açısından ayrı ayrı değerlendirmek gerekiyor.

İşçilerin sigorta bildirimleri bir ay geriden geldiği için hizmet akdiyle çalışanlara ilişkin olarak SGK’nın ekim bülteninde yeralan veriler gerçekte eylül ayındaki çalışanların sayısını gösteriyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 2008’de 54.5 milyarı prim geliri, 12.7 milyarı ise diğer gelirler olmak üzere toplam 67.3 milyar lira gelir elde etti.

Prim gelirlerinin 6 milyar 676 milyon lirası prim affından sağlandı.

İlk defa 1 Ekim 2008’den sonra SGK’ya düzenli yapılmaya başlanan devlet katkısından 2008 kasım ve aralık aylarında SGK’ya 1.7 milyar lira aktarıldı.

Buna karşılık SGK’nın 2008 yılındaki toplam harcamaları 93.2 milyar lira oldu.

Harcamaların 59.1 milyarı emekli aylığı ödemelerinde kullanılırken, sağlık harcamaları 25.3 milyar lira, diğer giderler de 8.7 milyar lira oldu.

Sağlık harcamalarında bir önceki yıla göre artış yüzde 27’ye ulaştı. SGK’nın 2008’deki sağlık harcamaları 20 milyar lira oldu. Sağlık harcamalarının 10.7 milyarı ilaç harcamalarında, 14 milyarı tedavi harcamalarında, 720 milyonu da yolluk ve tedavi araç-gereçlerinde kullanıldı. 2007 yılında 25 milyar 40 milyon lira olan SGK’nın açığı ise 2008’de 25.9 milyar lira oldu.

Bütçeden 2008 yılında SGK’ya toplam 35 milyar lira transfer edildi. Ancak bu paranın SGK’nın açığına kullanılan bölümü 25.6 milyar lira olarak gerçekleşti.

Bütçe transferinin geri kalan 1.7 milyarı devlet katkısı, 5 milyarı emekli bürokrat, asker, yargı mensubu, milletvekili gibi kesimlere yapılan ilave ödemeler ile 65 yaş aylığı ve özürlü aylığı alanlara yapılan ödemeler karşılığı aktarıldı. Emeklilerin vergi iadesi karşılıkları için 2.6 milyar lira transfer edildi. 2009’da SGK’nın 84.4 milyar lira gelire (59.6 milyarı prim geliri) karşılık, 105.7 milyar lira harcama yapması, 21.4 milyar liralık açık vermesi ve bütçeden de 46.7 milyar liralık transfer yapılması öngörülüyor.

Acar  yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun sosyal güvenlik kurumlarındaki suistimallerin büyük ölçüde önüne geçeceğini belirtti.
SGK başkanı Fatih Acar Kurumları tek çatı altında toplayarak daha kaliteli hizmet vermeye çalışırken , suistimaller içinde  önlemler aldığını belirtti.

Bu suistimallerde , ölen anne babasını kılığına girerek yıllarca emekli maaşı  alanlara , Emekli maaşını almak için anlaşmalı olarak boşananlara ve daha birçok değişik yöntem kullananlara , teknolojinin ve kurumlar arası işbirliğinin sayesinde belirlenerek cezai yaptırımlar uygulanmaya başlayacaktır .

Haksız olarak maaş almaya devam eden kişilere savcılıklar tarafından kamu kurumunu dolandırmaktan dava da açılabilecek. Bu hileyi yapanların hapis ve para cezalarıyla karşılaşmaları söz konusu olacak.

Anlaşmalı boşanıp birlikte yaşayanların tespiti de yoklama memurlarıyla periyodik aralıklarla oturulan konuta kadar gidilerek yapılacak.